السيد موسى الشبيري الزنجاني

5348

كتاب النكاح ( فارسى )

ب ) ارتداد زوج و لزوم پرداخت نصف مهر يا تمام آن در مورد ارتداد زوج قبل از دخول راجع به وجوب مهريه اختلاف است بعضى از فقها قائل شده‌اند كه زوج بايد نصف مهريه را بپردازد ، زيرا عقد از ناحيه او منفسخ شده و بنابراين مثل طلاق قبل از دخول ، نصف مهر را بايد بپردازد . در مقابل عده‌اى ديگر از فقهاء قائل‌اند كه زوج مىبايست تمام مهريه را بپردازد . منشأ اختلاف اين است كه آيا مجرد عقد زوجه مالك نصف مهر مىشود و دخول شرط ملكيت نصف ديگر است ( چنانچه در بيع سلف و سلم قبض شرط ملكيت است و تنها مجرد عقد كفايت نمىكند ) و يا اينكه به مجرد عقد زوجه مالك تمام مهريه مىشود و ليكن طلاق قبل از دخول و مانند آن منصف مهر است و به عبارت ديگر ، استقرار تمام مهر را به هم مىزند . ما در اين رابطه به طور مبسوط در جلسات آينده بحث خواهيم كرد . قول اصح اين است كه به مجرد عقد ، زوجه مالك تمام مهر مىشود . طبق اين قاعده قائلين قول دوم مىگويند مقتضاى قواعد اين است كه در مورد ارتداد زوج قبل از دخول ، تمام مهريه واجب باشد زيرا دليل خاصى كه قبل از دخول مهر را تنصيف كرده راجع به طلاق و موت است ( در مورد موت قبل الدخول عقيده صاحب جواهر و بسيارى اين است كه منصف نيست كه در آينده پيرامون آن بحث خواهيم كرد ) ، لذا در غير اين دو مورد مقتضاى قاعده وجوب تمام مهر است . 1 - كلام صاحب جواهر ايشان پس از آنكه براى قول كسانى كه تمام مهر را واجب مىدانند به صورتى كه گفتيم تقريب مىكند به عنوان « اللهم الا ان يقال » اشكالى به اين بيان دارند كه حاصلش اين است كه قواعد اقتضاى لزوم همين مهر را ندارد ، بيان ايشان اين است كه مقتضاى فسخ نكاح قبل از دخول اين است كه طرفين مالك عوض خود شوند مرد مالك مهرى كه تمليك كرده و زن نيز مالك بضع خويش و حتى بر مرد نصف